Klipping

Kvikmyndaklipping er sú aðgerð að velja og raða saman skotum í þeim tilgangi að búa til flæðandi heild myndskeiða sem úr verður kvikmynd. Í praktík er lengd myndskeiðsins, þ.e. upphafs- og endapunktur ákvörðuð og myndsvið áhorfandans afmarkað m.a. með vali á sjónarhorni. Klipping er einskonar frásagnarlist.

Hefðbundin kvikmyndaklipping einkennist yfirleitt af aðferð sem kölluð er “continuity editing” eða “saumlaus klipping”. Þá er leitast við að gera klippið ósýnilegt, þ. e. að áhorfandinn verði sem minnst meðvitaður t.d. um breytingar á sjónarhornum og upplifi kvikmyndina sem samfellda atburðarrás.

Til eru nokkrar grunnreglur sem unnið er eftir til að þetta virki sem best.

Sem dæmi má nefna 180° regluna. Sé hún í heiðri höfð er þess gætt að sjónarhorn myndavélarinnar ekki breytist um meira en hálfhring milli skota. Hefðbundnar senur hefjast gjarnan á víðskoti (establishing shot), stundum fleiru en einu, síðan koma nærmyndir af karakterum (shot/reverse-shot) þar sem sjónlínur þeirra skarast (í samæmi við 180 gráðu regluna) og oft er endað í víðskoti aftur til að áhorfandinn geti glöggvað sig á sögusviði og tímaramma kvikmyndarinnar.

Algengt er að klippt sé milli vinkla í hreyfingu sem styrkir trú áhorfandans um samfellu atburðarrásarinnar í tíma og rúmi.

Montage er franskt samheiti enska orðsins editing og gæti kallast samsetning á því ylhýra. Montage er öllu nýstárlegri nálgun á klippingar og á rætur sínar að rekja til sovéskra kvikmyndagerðarmanna á 3ja áratug síðustu aldar. Þekktastir þeirra eru Pudovkin, Vertov og Eisenstein. Þeir skilgreindu klippingu sem listform í sjálfu sér þar sem tvö samsett myndskeið virka sem viðbót við hvort annað og merking þeirra breytist við samsetninguna. Eisenstein setti fram hugmyndir sýnar í riti og kallaði A Dialectic Approach to Film Form (Víðsýn nálgun við kvikmyndalistina.?)

Hið fræga tröppuatriði úr Battleship Potempkin eftir Sergei Eisenstein

Þessi og fleiri skyldar senur á http://www.youtube.com/watch?v=euG1y0KtP_Q

Ýtarlegri lesningu um stíla og stefnur í klippingum er m.a. að finna á:

http://classes.yale.edu/film-analysis/htmfiles/editing.htm#13087

http://en.wikipedia.org/wiki/Film_editing

Vinnu-umhverfi klippara á Íslandi

Klipparar á Íslandi vinna við mjög fjölbreytt verkefni. Nokkrir hafa atvinnu sína

af því að klippa eingöngu bíómyndir en margir starfa einnig við að klippa sjónvarpsefni, auglýsingar, heimildamyndir, stuttmyndir o.s. frv.

Sérgreinar tengdar klippingum eru m.a. litgreining og eftirvinnsla.

Stór hópur klippara eru sjálfstætt starfandi en allnokkrir hafa föst störf (eða næg verkefni) hjá sjónvarpsstöðvunum þremur og hjá stærri framleiðslufyrirtækjum.

Þessi starfsstétt hefur mjög mismunandi menntunarbakgrunn, allt frá því að vera sjálfmenntaðir til þess að vera með gráður úr háskólum og/eða kvikmyndaskólum erlendis. Einnig býður Kvikmyndaskóli Íslands upp á nám í klippingum.

http://kvikmyndaskolinn.is/

Fyrir þá sem hafa áhuga á klippingum má til gamans benda á heimildamyndina

Cutting Edge-The Magic of Movie Editing eftir Wendy Apple

http://www.youtube.com/watch?v=xJcQgQHR78Q

Tækni

Klipping fer fram í tölvum. Upptökutækni er mjög fjölbreytt, í stöðugri þróun og mörg „formöt” í umferð. Klipparar þurfa stöðugt að vera vakandi fyrir að bæta við þekkingu sína og læra nýja verkferla. Algengasti hugbúnaður sem notaður er við sjónvarps- og kvikmyndaklippingu á Íslandi í dag eru Final Cut Pro frá Apple og AVID.

Moviola – Formóðir klippisvítunnar.

Linkar á spjallþræði og ýmsar upplýsingar um tæknimál:

http://www.creativecow.net/

http://www.avid.com/

http://www.chicagomediaworks.com/2instructworks/3editing_doc/3editingeisenstein.html

http://apple.is/

http://www.apple.com/support/finalcutpro/

Viðbætur, greinar, ábendingar og annað efni varðandi klippingar er vel þegið og sendist á Þetta tölvupóstfang er varið gegn ruslpóstsþjörkum, Þú verður að hafa JavaScript virkt til að sjá það.